تاریخچه عمل پیوند قرنیه
  • اولین پیوند قرنیه انسانی موفق در 7 دسامبر1905 توسطEdward Zrim انجام شد ولی فکر انجام پیوند قرنیه از سال‌های قبل از آن وجود داشت و تکامل آن تا به امروز ادامه دارد. تاریخچه پیوند قرنیه را به 5 دوره در تاريخ چشم‌پزشکی تقسیم می‌کنند:
  • دوره اول : دوره شکل گیری ایده پیوند قرنیه (Inspiration Period) از1824-1789 می‌باشد. در سال 1789، Quengsy Pellier de به فکر استفاده از شیشه به جای قرنیه انسانی افتاد که شاید اولین ایده برای کراتوپروستز باشد، ولی هیچ‌وقت عملی نشد. در سال 1797 پدربزرگ داروین به‌نام Erasmus Darwin به این فکر افتاد که پس از بهبود زخم قرنیه شاید بتوان اسکار ناشی از زخم قرنیه را برداشت تا محل آن با استفاده از یک اسکار شفاف ترمیم شود البته این فقط یک ایده رویایی بود.
  • دوره دوم : دوره آزمون و خطا(Trial & Frustration) از سال 1872-1825 میلادی است. در اوایل قرن 19 موفقیت چندانی در زمینه پیوند قرنیه به‌دست نیامد که آن‌هم به علت استفاده از قرنیه گونه‌های مختلف مثل خوک در انسان بود. درسال 1834 Wilhelmus Thome برای اولین بار واژه پیوند قرنیه (Corneal Transplantation) را به‌کار برد. در سال 1884،Kissam رهنمودهایی را درباره پیوند قرنیه توضيح داد که هنوز بعد از 130 سال به‌عنوان اساس تکنیک‌های پیوند قرنیه محسوب می‌شود. او اعتقاد داشت که قرنیه دهنده و گیرنده باید به یک اندازه(Same Size) باشند. هم‌چنین انتقال بافت دهنده به گیرنده باید به سرعت و با کمترین آسیب به بافت دهنده انجام شود. عمل پیوند قرنیه و بخیه کردن قرنیه پیوندی باید با دقت کامل همراه با حفظ محتویات داخل چشم مثل لنز، عنبيه و زجاجيه باشد.
  • دوره سوم (دوره يقين) : از 1905-1873 بود: در این دورهHenry Power پیشنهاد پیوند قرنیه انسان به انسان را مطرح کرد و در سال 1877،Von Hipple اولین ترفاین مدور (حلقوی) مکانیکی را استفاده کرد که هنوزهم اساس برش در پیوند قرنیه مدرن است. در این میان کشف اتر و کلروفورم در سالهای 1846و1847، انتشار نظریه Lister مبنی بر شرایط استریل برای جراحی موفق در سال 1876 و نیز کشف کوکایین موضعی توسط Kohler در سال 1884 باعث موفقیت روزافزون در زمینه پیوند قرنیه شد.
  • دوره چهارم (دوره تحقق) : که از سال 1965-1905 بود با جراحی موفقیت آمیز Zrim روی بیماری بنام Alios Golgar شروع شد و تا دو دهه پیشرفت چندانی رخ نداد. اغلب پیوند لایه‌ای انجام می‌شد و پیوند نفوذی (تمام ضخامت) تقریبا همیشه با رد پیوند همراه بود تا اینکه در سال‌های 1930-1920Elshing اساس پیوند قرنیه نوین را پایه گذاری کرد. او از ترفاین Von Hipple استفاده می‌کرد. با 12-6 بخیه 0-8 سیلک، قرنیه را بخيه می‌کرد. اندازه پیوند 7-5 میلی‌متر بود. قبل از عمل کلدوساکها را کاملا تمیز می‌کرد تا شانس عفونت را کاهش دهد. بیماران به مدت 3هفته استراحت در بستر داشتند و بعد از 3 هفته تمام بخیه‌ها برداشته می‌شد ولی بازهم فقط 60-50 درصد از پیوندها شفاف باقی می‌ماند
  • دوره پنجم : بهبود بخشیدن و نوآوری (Refinement & Innovation): از سال 1966 تاکنون ادامه دارد و آغاز آن با کشف مکانیسم‌های ایمونولوژیک رد پیوند توسط دکتر Maumenne، دکتر خدادوست و دکتر Silverstine از حدود سال‌های 1960 و با توجه مخصوص به سلول‌های اندوتلیوم همراه بود. در ایران اولین بارپیوند قرنیه در سال 1314 (1935میلادی) در بیمارستان فارابی تهران توسط مرحوم آقای پرفسور شمس صورت گرفت و مدتی هم توسط آقای دکتر پیروز دنبال شد. سپس حدود سال‌های 1346-1356 این عمل به صورت مدرن آن توسط آقاي دکتر خدادوست در شیراز صورت می‌گرفت. با رفتن ایشان از ایران این کار متوقف شد تا این‌که در سال 1361مجددا عمل پیوند قرنیه توسط آقای دکتر سجادی در تهران شروع شد و هم‌اکنون با حضور دانش آموختگان جدید این عمل در اکثر مراکز دانشگاهی و خصوصی انجام می‌شود به طوری که از سال 1365 به‌طور رسمی اعزام بیماران نیازمند به پیوند قرنیه به خارج از کشور متوقف شده است.